PODGORICA nudi pola miliona evra za informaciju o Radoju Zviceru, ali ostaje pitanje ko može da zaštiti doušnika u sistemu godinama opterećenom vezama policije i kriminalnih klanova.
Foto: Uprava policije Crne Gor4e
Za informacije koje bi dovele do hapšenja vođe Kavačkog klana Radoja Zvicera zvanična Podgorica raspisala je nagradu od 500.000 evra. Jeftini politički marketing posrnule vladajuće većine u kojem sebe predstavljaju kao borce protiv kriminala naišao je na podsmeh širom Balkana. Ko god je malo bolje upoznat sa prirodom Montenegra i suštinom postojanja te privatne mafijaške države, zna da će pre Durmitor da se istopi, nego što će neko zaista dati informacije o vođi mafijaškog klana koji praktično ima svoju privatnu državu.
U današnjoj Crnoj Gori stvari su jednostavne. Crnogorski mafijaški šefovi nalaze utočište kao na Siciliji u prošlom veku, zaštićeni od strane „prljavih znački“ iz policije i državnih institucija priznatih od strane Ujedinjenih nacija. Ujedno, to je jedan od razloga zašto je Crna Gora, a svakako je bolje reći Montenegro, dobila nezavisnost 2006. godine.
Spisak međunarodnih kriminalaca koji su se u Montenegru sakrili od progona sudova još je zanimljiviji i dokazuje opravdanost sumnji da ni Zvicer nikada nije napustio svoju jazbinu, baš kao italijanski bosovi u 20. veku.
Od bivših premijera do brutalnih ubica i lopova
Na prvom mestu tu je Taksin Šinavatra, bivši premijer Tajlanda, osuđen na Tajlandu zbog korupcije i zloupotrebe položaja na 8 godina zatvora. On je 2010. godine od Vlade Crne Gore pod kontrolom DPS-a i Mila Đukanovića dobio državljanstvo po ubrzanoj proceduri jer je obećao investicije. Pominjao se u slučaju kupovine ostrva Sveti Nikola, a pretpostavlja se da su „investicije“ završile u Đukanovićevom i džepovima ljudi iz njegovog sistema.
Državljanstvo je dobio i Vei Seng „Paula“ Pua, koji se proslavio ilegalnim klađenjem i osnivanjem kockarnica. Optužen je u SAD za organizovanje ilegalnog klađenja tokom Svetskog prvenstva.
Osnivač kriptovalute Etereum Vitalij Buterin je dobio državljanstvo 2022. godine. Protiv njega ne postoje poternice i optužbe. Međutim, to tržište kriptovaluta i ljudi koji se time bave Crnu Goru su očito iz nekog razloga videli kao poželjnu zemlju za stanovanje. Poznata je saga oko Do Kvona, Korejanca koji je optužen u SAD i Južnoj Koreji za masovnu prevaru od preko 40 milijardi dolara. On je izručen SAD tek 31. decembra 2024. godine, nakon zatezanja crnogorskog sistema i previranja da li će dobiti azil ili ne.
U Crnoj Gori sklonište su pronašli i Telman Ismailov, koji je dobio azil, optužen u Rusiji za organizovanje dvostrukog ubistva. On je azerbejdžansko-ruski tajkin i vlasnik AST grupe.
Iz Rusije je stigao i Dmitrij Senin, koji je dobio azil, a bio je pukovnik FSB-a. Osuđen je u odsustvu zbog dezerterstva i mita na 9 godina zatvora.
Američki Jermeni, Ričard Ajvazjan, Marieta Terabelijan i Tamara Dađan su u zemlju ušli sa falsifikovanim pasošima. Bili su deo grupe koja se bavila prevarama u vezi sa COVID kreditima u SAD. Osuđeni su na 17, 6 i 10 godina zatvora. Svi su na kraju ipak izručeni SAD.
Na kraju, Binali Čamgez, ostao je u Centru za strance nakon pokretanja postupka za dobijanje azila. Odbijeno je izručenje Turskoj jer je etnički Kurd i smatralo se da bi to dovelo do političkog progona. Optužen je u Turskoj za ubistva, formiranje kriminalne organizacije, pljačke, pokušaje ubistva i druga teška dela.
Montenegro – mafijaška država
Crna Gora iz vremena vladavine DPS-a Mila Đukanovića, i prisustva kriminalnih bosova, Zvicera, Brana Mićunovića i drugih, nesumnjivo je mafijaška država. Sa istom praksom DPS-a i Đukanovića nastavila je i vlada Milojka Spajića. Država je pretvorena u mafijašku prćiju i to je svima jasno.
Svetski kriminalni milje nalazi utočište u toj zemlji, a podgoričke vlasti i dalje insistiraju na tome kako se radi o pravnoj državi koja se bori protiv organizovanog kriminala. Sasvim je jasno i to da ako su na optuženičkim klupama bivša predsednica Vrhovnog suda Crne Gore Vesna Medenica, bivši pomoćnik direktora policije Zoran Lazović i njegov sin, policajac, Petar, još jedan pomoćnik direktora policije Dejan Knežević, a zatim i policajci Ljubo Milović i Darko Lalović, na kraju i glavni specijalni tužilac Milivoje Katnić – Crna Gora ne može da bude pravna država.
Institucije koje u svojim porama imaju toliko kriminalaca, onih koji sa kriminalcima i mafijaškim bosovima sarađuju i direktno i indirektno, tvrde da mogu da zaštite nekoga ko bi za 500.000 evra „otkucao“ najvećeg mafijaškog bosa?
Pored svega toga, vlasti su navele da zainteresovani imaju na raspolaganju brojeve telefona na koje mogu da se jave, i da zakažu razgovor. U narodu postoji skepsa da bi ti brojevi telefona, neironično, možda mogli da budu uvezani i sa samim Zvicerom. Ne bi bilo prvi put da se uklanjaju neugodni svedoci. Ne trvdimo, ali u takvoj državi sve je moguće. Jedino nije moguće stvoriti normalnu klimu u kojoj članovi OKG (organizovane kriminalne grupe) nemaju u ličnom posedu institucije.
S druge strane, koliko su crnogorske institucije slabe i porozne svedoči slučaj iz 2023. godine poznat kao „Tunel“. Tada je grupa prokopala podzemni tunel iz podruma privatnog stana do depoa Višeg suda u centru Podgorice.
U depou je držano na desetine hiljada dokaza – od oružja i droge do municije i eksploziva. Dokazni materijal je nestajao nekoliko dana. Tunel je otkriven tek kada je neko primetio promaju zbog iskopane rupe.
Kako se sve vreme sumnja, iza tog kopanja i krađe dokaznog materijala stoji upravo kavački klan Radoja Zvicera. Svih 8 optuženih je oslobođeno optužbi zbog, opet neironično, nedostatka dokaza.
Ne treba zaboraviti ni državni šverc cigareta preko luke Bar. O tome su svedočili najviši državni funkcioneri, poput pokojnog predsednika Momira Bulatovića i brojnih drugih. Devedesetih godina prošlog veka to je bio državni posao broj 1. Njega je direktno vodio Milo Đukanović kojeg je italijansko pravosuđe optužilo. Optužnica je povučena zbog imuniteta i činjenice da je on pristao na sve dalje ustupke – rasrbljavanje Crne Gore, ulazak u NATO, priznanje Kosova i Metohije, okretanje leđa Rusiji itd.
Državni budžet je divljački opljačkan za stotine miliona evra na taj način, a u lanac je bila uključena policija, carina, tužilaštvo, pa i sama Vlada.
Šverc je nastavljen i posle pada DPS-a 2020. godine. Ne treba zaboraviti da za jedan vikend 2021. godine palo 94 kontejnera. Za povezanost u švercu optužen je upravo direktor policije Veselin Veljović.
Uporedo sa švercom cigareta i sa pojavom sve jačih klanova, luka Bar je postala popularna i po švercu kokaina. Banane, tj. kokain koji se krio u kutijama u kojima je trebalo da budu banane, postao je u jednom trenutku biznis broj 1. Kada je Evropol odlučio da klanovi preteruju sa švercom, naređeno je presretanje 1,4 tone kokaina 2021., vrednosti od oko 100 miliona evra, koje je švercovao Budimir „Buda Banana“ Krstović.
U više manjih akcija 2022. godine zaplenjeno je više stotina kilograma kokaina u bananama namenjenim trgovinskom lancu „Voli“, firmi koja je bila direktno deo državnog klana DPS-a i Đukanovića.
Mafiji država, državljanstva stranim kriminalcima, a Srbima aparthejd i diskriminacija
Da u Crnoj Gori mafija ima svoju državu jasno je iz svih ovih primera. Borba sa organizovanim kriminalom koju bi trebalo da vode upravo kriminalizovane institucije je besmislena. Pozivi za informacije o tome gde se krije Radoje Zvicer, koji je vrlo verovatno na teritoriji Crne Gore sve vreme, još su besmislenije.
Međutim, za položaj Srba u Crnoj Gori, tako duboko kriminalizovanoj, ali ipak antisrpskoj, posebno je značajan taj podatak oko dodele državljanstava, azila i prebivališta stranih kriminalcima.
Dok državljanstvo dobija Taksin Šinavatra koji donosi ukradene milijarde da ih „uloži“ u Crnu Goru, a zapravo da kupi sopstvenu slobodu, i dalje brojni Srbi, izbeglice iz država bivše Jugoslavije i Srbi poreklom iz Crne Gore koji žive u Srbiji, nemaju državljanstva. Državljanstva ne mogu da dobiju supruge Srba iz Crne Gore samo zato što su Srpkinje iz Srbije ili Republike Srpske. Državljanstva ne dobijaju sveštenici Srpske pravoslavne crkve i monasi, koji su došli iz drugih delova srpstva. Svi oni imaju ogroman problem i sa boravišnim dozvolama, ali i sa radnim dozvolama.
Istina, Šinavatra se ne kandiduje i vrlo verovatno ne glasa na izborima. On samo plaća kampanje DPS-a, PES-a ili ko god u ime mafije „vlada“ Crnom Gorom.
Srbi, ipak, samo žele slobodu, a ona je nedostižna ako nemate u džepu ukradene milijarde, a na vezi mafijaške bosove i njihove pomoćnike u institucijama. U Crnoj Gori je jedna trećina stanovništva diskriminisana. Čak 33 odsto Srba živi u aparthejdu kakav je viđen samo u nacističkoj Nemačkoj 1930-ih i u Južnoafričkoj Republici prošlog veka.
Prema Srbima su neprijateljski nastrojene i institucije, i kriminalni klanovi, i političke elite, i intelektualne elite koje su finansirane od strane te iste mafije za kreiranje antisrpskog narativa. Neverovatna sprega mafije i identitetskih ideologa najbolje govori šta je današnji Montenegro.
Prodor organizovanog kriminala u Crnoj Gori nije se završavao na policiji, carini i pravosuđu. Godinama postoje sumnje i javne optužbe da su kriminalni klanovi pokušavali da utiču i na medije, pojedine novinare, javne ličnosti i političke kampanje.
Razmere novca kojim su raspolagali klanovi, kao i njihove dokumentovane veze sa delovima policijskog i političkog aparata, otvorile ozbiljno pitanje u kojoj meri je kriminalni kapital korišćen i za oblikovanje javnog mnjenja.
Posebno mesto u savremenoj crnogorskoj identitetskoj politici zauzima serija „Božićni ustanak“, emitovana na Javnom servisu Crne Gore. Kritičari su je ocenili kao jednostrano i antisrpski intonirano tumačenje događaja posle Prvog svetskog rata, u kojem se srpska vojska prikazuje prvenstveno kao okupatorska sila, dok se zelenaški pokret predstavlja kroz romantizovanu priču o borbi za slobodu.
Upućeni tvrde da je seriju finansirao Radoje Zvicer ili kavački klan, a čiji se ideološki okvir uklopio u širi proces stvaranja novog crnogorskog identiteta zasnovanog na suprotstavljanju Srbiji, Srpskoj pravoslavnoj crkvi i zajedničkom istorijskom nasleđu.
U tom procesu posebno je romantizovana priča o zelenaškom komiti Petru Zviceru. Njegova kuća u Cucama zapaljena je 1923. godine, kada su stradali članovi njegove porodice, dok je on uspeo da pobegne i poginuo je tri godine kasnije.
Crnogorska istoriografija i identitetski aktivisti taj događaj predstavljaju kao simbol stradanja pod „srpskom okupacijom“, dok se politička i oružana uloga samog Petra Zvicera često potiskuje u drugi plan. Priča pokazuje kako se prezime Zvicer u delu takozvanog komitskog pokreta pretvara u simbol otpora, dok se savremeni kriminalni kontekst prećutkuje ili relativizuje.
Nije dokazano da je Radoje Zvicer finansirao taj narativ. Ali jeste legitimno postaviti pitanje kome koristi društvena atmosfera u kojoj se pripadnost komitskom pokretu predstavlja kao moralna legitimacija, dok se veze savremenih kriminalnih struktura sa policijom, politikom i drugim centrima moći godinama guraju u stranu.
(24 Sedam)
