- Nada Matić Novinarka Blic Biznisa
Originalni elementi zgrade, poput drvene konstrukcije i kamenih zidova, restaurirani su i naglašeni, dok su novi delovi jasno razlikovani
Proširenje je pažljivo uklopljeno u prirodno okruženje bašte, koristeći materijale i oblike koji doprinose harmoniji sa pejzažom
Projekat je obuhvatao renoviranje postojeće zgrade, kao i pažljivo osmišljeno proširenje i potpuno novu organizaciju prostora.
Na obalama Rivijer de Mil Il, u kanadskom gradu Sent-Estaš, nalazi se Mezon Obe, stara kuća izgrađena 1811. godine. Tokom više od dva veka, vremena, način života i potrebe njenih stanovnika su se menjali, ali je kuća ostala u vlasništvu iste porodice. Upravo ta veza sa mestom i porodičnom istorijom bila je polazna tačka za opsežno renoviranje koje je unelo novi život ovoj vrednoj zgradi.
Prestižna nagrada
Projekat arhitektonskog studija yh2 nedavno je nagrađen Nagradom za izvrsnost za 2026. godinu od strane Udruženja arhitekata Kvebeka, a to je projekat koji je obuhvatio ne samo renoviranje postojeće zgrade već i pažljivo osmišljeno proširenje i potpuno novu organizaciju prostora.
Istorija ove kuće je usko povezana sa velikom baštom koja je okružuje. Nekada je celo područje bilo deo prostranih poljoprivrednih zemljišta, a tokom decenija, bašta je postala pozornica za porodičnu priču koja se širila kroz generacije. Prvo je pored stare kuće izgrađena rezidencija umetnice Ženevjev Žost, a kasnije je najstarija ćerka preuzela originalni porodični dom. Vremenom su usledile razne dogradnje i modifikacije, odgovarajući na aktuelne potrebe, ali bez ijedne arhitektonske vizije.
Vlasnici su stoga odlučili da vrate deo originalnog karaktera kuće, ali i da je prilagode modernom načinu života. Cilj nije bio stvaranje replike prošlosti, već uspostavljanje ravnoteže između istorijskog nasleđa i današnjih potreba.
Renoviranje je počelo uklanjanjem starijeg dogradnje koja je tokom godina bila pričvršćena za originalnu kuću. Time je ponovo otkriven originalni volumen zgrade i njen prepoznatljiv oblik. Prozori, okviri i dekorativni elementi su zamenjeni, ali su novi modeli pažljivo projektovani kako bi se održao izgled istorijskih otvora. Krovni prozori su takođe uklonjeni, a vraćen je i originalni krov od kedrove šindre.
Jednaka pažnja je posvećena i enterijeru. Tokom radova otkrivena je i restaurirana originalna drvena konstrukcija, koja danas predstavlja jedan od najupečatljivijih elemenata enterijera. Delovi oštećeni vremenom su restaurirani, dok su napravljene nove veze kako bi se jasno razlikovalo staro od novog.
Posebno mesto zauzima kamin, koji je ponovo postao centralna tačka životnog prostora. Kameni zidovi su očišćeni i restaurirani, a arhitekte su pokušale da intervenišu sa što manje novih materijala. Umesto toga, naglasak je stavljen na dijalog između postojećih istorijskih elemenata i savremenih arhitektonskih rešenja.
Jedna od najznačajnijih promena dogodila se u centralnom delu kuće, gde je stvoren novi prostor dvostruke visine. Zahvaljujući ovoj intervenciji, drvena konstrukcija je postala vidljiva iz više perspektiva, a kuhinja, trpezarija i dnevni boravak su objedinjeni u otvorenu jedinicu koja odgovara današnjem načinu života.
Iznad ovog prostora nalazi se dodatni sprat, do kojeg se dolazi diskretno skrivenim stepeništem. Tu su radni prostori, biblioteka i igraonica, dok izložene drvene grede ostaju glavni vizuelni motiv.
Veza istorijske kuće sa novim delom projekta rešena je zastakljenim prolazom koji deluje gotovo neprimetno. Zahvaljujući odsjajima okolnog drveća i bašte, staklena veza se često vizuelno gubi u pejzažu, dok iznutra funkcioniše kao prelazna zona između dva potpuno različita arhitektonska karaktera.
Nova dogradnja se nalazi među postojećim drvećem i projektovana je tako da što manje remeti prirodno okruženje. Arhitekte su oblikovale volumen koji se prilagođava postojećoj vegetaciji, tako da se određeni delovi šire ili sužavaju u zavisnosti od položaja drveća. Ovakav pristup je omogućio očuvanje bašte, koja je decenijama važan deo identiteta ovog imanja.
Materijali dodatno naglašavaju vezu sa okolinom. Fasada je obložena kedrom ofarbanim u tamnu, gotovo ebanovinu nijansu, dok su okviri prozora takođe izrađeni u tamnim tonovima. Krov prekriven rečnim šljunkom doprinosi utisku da se zgrada prirodno stapa sa pejzažom.
Unutrašnjost dogradnje prati istu filozofiju. Velike staklene površine uokviruju poglede na baštu, reku i staru kuću, pretvarajući ih u neku vrstu žive slike. Izložene grede plafona i tamne drvene obloge stvaraju ritam koji vodi kroz prostor do privatnih delova.
Centralni hodnik prati prirodni nagib terena i povezuje spavaće sobe, kupatilo, kancelariju i prostor za vežbanje. Na samom kraju nalazi se glavna spavaća soba, koja uživa najveći nivo privatnosti zahvaljujući svojoj osamljenoj lokaciji. Iako obiluje prozorima, zaklonjena je krošnjama drveća kroz koje se svetlost i senke stalno menjaju tokom dana.
Danas, veliko porodično imanje sadrži tri zgrade iz različitih generacija, od kojih svaka predstavlja poglavlje u istoj priči. Umesto da ostane zamrznuta u prošlosti, kuća iz 1811. godine postala je deo životnog i aktivnog prostora koji okuplja četiri generacije iste porodice, i to je možda njena najveća vrednost.
Umesto muzejskog renoviranja koje bi kuću pretvorilo u spomenik prošlim vremenima, arhitekte su stvorile mesto koje poštuje istoriju, ali ostaje potpuno prilagođeno savremenom životu. Tako, Mezon Obe nastavlja da stvara nove porodične priče danas, više od dva veka nakon svoje izgradnje.
(Izvor: Jutarnji.hr)
Gradnja kuće (Foto: sculpies / shutterstock)
