Na ogromnom brisanom prostoru, ravnici preko Save i Dunava i na nekoliko metara naslaganog peska pre jedno pedesetak godina nikao je kompleks gigantskih zgrada poznatih kao “Stepenice”.
Neki su ih nazivali “Oficirkama”, a drugi “Panonskim brodovima ili jedrilicama”.
Stepenast kompleks iz 70-ih godina XX veka jedan je od simbola Beograda, ali i brutalističkog pravca u arhitekturi.
“Stepenice” na Novom Beogradu su sagrađene u periodu od 1973. do sredine 80-ih godina prošlog veka i pripadaju im blokovi 61, 62, 63 i 64.
Zovu ih i “Panonski brodovi”
Zgrade “Stepenice” u novobeogradskim Blokovima 61, 62, 63 i 64 prepoznatljive su po svojoj specifičnoj kaskadnoj arhitekturi, a zbog svog izgleda i načina na koji se uzdižu iznad ravnice, u narodu i arhitektonskim krugovima često se nazivaju i “Panonski brodovi” ili “Panonske jedrilice”.
Foto: Youtube Printscreen
Kako su građeni blokovi 61, 62, 63 i 64
Urbanistički plan naselja potpisao je Josip Svoboda, dok su projekti zgrada i stanova delo grupe arhitekata koju su činili Milan Miodragović, Ljubica Pavlović, Milan Mitrović i drugi.
Prvo je izgrađen Blok 61 u periodu od 1975 do 1976. godine, Blok 62 gradio se od 1976 do 1977, a Blok 63 od 1977. do 1979. godine. Blok 64 je poslednje izgrađen blok u naselju.
U “Stepenicama” su prvobitno živela vojna lica zbog čega je ovo naselje poznato kao “Oficirsko”.
Kompleks stepenastih zgrada se nalazi duž Ulice Jurija Gagarina, a uporedo sa stambenim zgrada u blokovima su građene i osnovne škole, 1976. godine je izgrađena prva “Užička republika” u Bloku 62, danas O.Š. “Knjeginja Milica”, a kasnije u Bloku 64, Osnovna škola “Mladost”.
Popularne “Stepenice” se nalaze na lokacijski dobrom mestu, a posebna prednost blokova pored dobre saobraćajne povezanosti su i odvojene pešačke i automobilske zone.
Foto: Youtube Printscreen
Visina zgrada je između četiri do dvadeset spratova. Postoje dve vrste stambenih zgrada u blokovima 61 i 62 – tip A i tip B. Tip A predstavlja zapravo grupu od tri zgrade koja su ostavljene u prirodnoj boji betona, a tip B po dve zgrade koje imaju obojene delove fasade. Zgrade tipa A sastoje se od šest segmenata sa po četiri stana na svakom spratu. Zgrade tipa B se pojavljuju u parovima i svaki od njih sadrži četiri segmenta.
Čuvene Stepenice dele se na dva dela između kojih se nalazi zeleni pojas, a meštani ih kolokvijalno nazivaju “sever” i “jug”.
Poznati domaći i strani filmovi snimani u stepenastim zgradama
Upravo između ovih zgrada, ali i u samim stanovima snimana su brojni domaći filmovi. Najpoznatije domaće ostvarenje direktno vezano za ove blokove jeste film “Moj tata na određeno vreme” iz 1982. godine. Veliki broj scena sniman je u Bloku 61.
Zatim filmovi “Apsolutnih sto” i “Nataša” iz 2001. godine.
Kurir.rs/Blic