KADA NAJRANIJE MOŽETE DA DOBIJETE VOZAČKU DOZVOLU: U auto-školu već sa 16, ali za samostalnu vožnju moraćete prilično da sačekate

“Kada najranije mogu da dobijem vozačku dozvolu?”, je pitanje koje muči mnoge tinejdžere koji jedva čekaju da sednu za volan. Ono što treba da znaju jeste da je prva stanica na tom putu upis u auto-školu, gde teorijsku i praktičnu obuku mogu započeti čim navrše 16 godina života. Ipak, čak i ako završe sve časove u rekordnom roku, na polaganje vozačkog ispita neće moći pre svog 17. rođendana, a samostalno za volan od 21!

Da bi se neko obučio za vožnju, kako je predvideo domaći Zakon o bezbednosti saobraćaja (ZBS), auto-školu može da upiše već sa navršenih 16 godina života. Međutim, čak i da je, na primer, u narednih par meseci nakon svog 16. rođendana završio i teorijsku i praktičnu obuku, odnosno, časove vožnje, na polaganje vozačkog ispita ne može da izađe pre svog sledećeg rođendana, odnosno, dok nema navršenih 17 godina.

U teoriji, mlada osoba koja uspešno položi vozački ispit u trenutku kada ima 17 godina i jedan dan, za volan četvorotočkaša može da sedne i da se uključi u saobraćaj već sledećeg dana – ako joj tada vozačka dozvola bude izdata.

Međutim, reč je o probnoj vozačkoj dozvoli, pa se teorija u praksu može sprovesti samo uz striktno poštovanje svih obaveza i ograničenja koje sa sobom nosi probna vozačka dozvola.

Za šta se dobija probna vozačka dozvola

Probna vozačka dozvola, kako je propisao ZBS, izdaje se “licu koje prvi put položi vozački ispit za upravljanje motornim vozilima kategorije A1, A2, A, B1 i B”.

Dok kategorija A obuhvata motocikle, a kategorija B1 su, kako je definisano, “teški četvorocikli”, kategorija B za koju se obučava najveći broj mladih, obuhvata “motorna vozila čija najveća dozvoljena masa nije veća od 3.500 kg i koja nemaju više od osam mesta za sedenje ne računajući sedište za vozača”.

Posedovanje probne vozačke dozvole, koja ima svoj rok važenja, podrazumeva niz obaveza i ograničenja.

Koliko važi probna vozačka dozvola

Pa tako, kada je reč o obavezama, za one koji su prvi put položili vozački ispit sa navršenih 19 godina, probna vozačka dozvola važi dve godine.

Za one koji su vozački ispit prvi put položili još kao mlađi, dakle kao 17-godišnjaci ili kao 18-godišnjaci, probna vozačka dozvola važi dok ne navrše 21. godinu života.

Postoji, međutim, i izuzetak. To su učenici srednjih stručnih škola, koji se obrazuju za obrazovni profil vozač motornih vozila i koji su položili vozački ispit za upravljanje vozilima C i CE kategorije. Njima se probna vozačka dozvola za upravljanje vozilom kategorije B izdaje sa rokom važenja od jedne godine.

Šta se ne sme u vožnji sa probnom vozačkom dozvolom

Kada je reč o spisku ograničenja u vožnji za one koji imaju probnu vozačku dozvolu, on je sledeći.

Vozač koji ima probnu vozačku dozvolu ne sme da upravlja vozilom brzinom većom od:

• na autoputu 110 km/h
• na motoputu 90 km/h
• na ostalim putevima brzinom većom od 90 odsto. od brzine koja je dozvoljena na delu puta kojim se kreće

Ne sme da otpočne i upravlja motornim vozilom ukoliko ima u organizmu alkohola, odnosno, psihoaktivnih supstanci.

Ne sme da upravlja motornim vozilom u periodu od 23.00 do 06.00 časova.

Za vreme vožnje ne sme da koristi telefon, odnosno druge uređaje za komunikaciju, odnosno opremu koja omogućava telefoniranje bez angažovanja ruku.

Ne sme da upravlja vozilom kategorije B čija snaga motora prelazi 80 kW, osim ako je pod nadzorom člana porodice, koji se nalazi u tom vozilu i koji ima važeću vozačku dozvolu za upravljanje vozilom kategorije B u trajanju od najmanje pet godina.

Takođe, vozač koji ima probnu vozačku dozvolu za upravljanje vozilom kategorije B, dok ne navrši 18 godina života, ne sme da upravlja vozilom bez nadzora lica koje se nalazi u tom vozilu i koje ima važeću vozačku dozvolu za upravljanje vozilom kategorije B u trajanju od najmanje pet godina.

Vozač može prevoziti najviše tri lica, uključujući i lice koje vrši nadzor.

Konačno, motorno vozilo kojim upravlja vozač koji ima probnu vozačku dozvolu, mora biti označeno posebnom oznakom “P”, koja mora biti na vidljivom mestu sa prednje i zadnje strane vozila.

Šta ako prvi put položim u “zrelim” godinama

A šta ako niste tinejdžer, odnosno, ako ste vozački ispit prvi put položili sa više od 19 navršenih godina, bez obzira da li imate 28, 35 ili čak 50 godina života?

Propisi su i u tom pogledu jasni, jer je reč o prvom polaganju koje znači da ćete dobiti probnu vozačku dozvolu sa rokom važenja od dve godine i sa potpuno istim spiskom obaveza i ograničenja u vožnji.