Srpska pravoslavna crkva (SPC) danas obeležava jedan od značajnih datuma svog liturgijskog kalendara – početak Crkvene nove godine, odnosno početak novog godišnjeg bogoslužbenog kruga, a istog dana vernici se sećaju i Prepodobnog Simeona Stolpnika, velikog hrišćanskog podvižnika i čudotvorca. Ovaj dan u crkvenom kalendaru nosi snažnu simboliku novog početka: pred vernicima je novi godišnji krug praznika, molitava i bogosluženja, dok se kroz uspomenu na Svetog Simeona podsećaju na snagu vere, odricanja, istrajnosti i potpunog posvećenja Bogu.
Crkvena nova godina nije isto što i građanska Nova godina 1. januara. U pravoslavnoj tradiciji liturgijska godina počinje 1. septembra po julijanskom kalendaru, što po građanskom kalendaru pada 14. septembra. Početak godine u septembru vezan je za drevnu hrišćansku i vizantijsku tradiciju, ali i za starije biblijsko shvatanje ovog perioda godine. Septembar je bio vreme sabiranja plodova i zahvalnosti Bogu, a crkveno predanje ovaj početak povezuje i sa događajem iz Jevanđelja kada Hristos u sinagogi u Nazaretu govori o “godini milosti Gospodnje”.
Foto: Sharon Eilon/SOPA Images/Shutter / Shutterstock Editorial / Profimedia
Tokom hrišćanske istorije postojala su različita računanja početka godine, ali se septembar vremenom ustalio u vizantijskoj i pravoslavnoj tradiciji. Naziv Indikt potiče iz rimskog administrativnog sistema i označavao je petnaestogodišnji ciklus, čiji je početak bio vezan za 1. septembar. Crkva je ovaj datum prihvatila kao početak novog liturgijskog kruga. Zato se danas u hramovima moli da “venac godine” protekne u miru, da Bog sačuva narod i gradove, podari plodove zemlje, povoljno vreme i zdravlje i zaštiti ljude od nevolja. Od 1989. godine ovaj dan se, na inicijativu Vaseljenske patrijaršije, obeležava i kao dan molitve za zaštitu Božije tvorevine i životne sredine.
Istog dana SPC slavi Prepodobnog Simeona Stolpnika, jednog od najpoznatijih hrišćanskih podvižnika. Rođen je u Siriji, a još kao mladić napustio je svetovni život i zamonašio se. Posvetio se strogom postu, molitvi i podvigu, a kasnije se povukao na stub, po čemu je dobio ime Stolpnik. Prvi stub bio je niži, ali su kasnije podizani sve viši, da bi poslednji dostigao više od 15 metara. Na njegovom vrhu Simeon je provodio dane i noći u molitvi i postu.
Foto: Printscreen/Youtube
Iako je živeo u samoći, glas o njegovom podvigu brzo se proširio, pa su oko njegovog stuba počeli da dolaze bolesni, siromašni, obični ljudi, ali i uglednici i vladari. Sveti Simeon ih je primao, savetovao i molio se za njih, a u hrišćanskom predanju ostao je upamćen i kao veliki čudotvorac i iscelitelj. Njegov život bio je ispunjen iskušenjima, ali se njegova istrajnost u molitvi i postu smatra primerom potpune posvećenosti veri.
Uz Svetog Simeona vezana su brojna predanja. Jedno od njih govori o zmiji koja je živela u blizini njegovog stuba. Kada joj je u oko dospeo trun, Simeon ju je, prema predanju, izlečio. Priča se pamti kao primer njegove milosti i saosećanja prema svakom Božjem stvorenju.
Sveti Simeon Stolpnik upokojio se 459. godine, nakon više decenija podvižničkog života. Njegovo ime ostalo je neraskidivo povezano sa stolpništvom, a u njegovu čast kasnije je podignut veliki manastirski kompleks sa crkvom poznatom kao Qal’at Sem’an.
U srpskom narodu ovaj praznik posebno je povezan sa početkom jesenje setve. Sveti Simeon Stolpnik vekovima se poštuje među ratarima i zemljoradnicima, a u pojedinim krajevima zadržao se običaj da se seme namenjeno za setvu odnese u crkvu na osvećenje, uz molitvu za rodnu godinu. Po narodnom kalendaru, oko ovog dana posmatralo se i kakav je mesec, pa se verovalo da njegov izgled može nagovestiti kakav će biti rod i godina.
Crkvena nova godina zato u sebi objedinjuje početak novog liturgijskog ciklusa, molitvu za mir i blagoslov, zahvalnost za plodove zemlje i uspomenu na Svetog Simeona Stolpnika. Za vernike je to početak novog godišnjeg kruga u kojem se molitva upućuje ne samo za lično dobro, već i za zdravlje, mir, zaštitu naroda i blagostanje čitave zajednice.
Kurir.rs
