Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas proslavljaju Petrovdan, praznik posvećen svetim apostolima Petru i Pavlu, prvim propovednicima hrišćanstva i najbližim učenicima Isusa Hrista. Ovaj veliki praznik obeležen je crvenim slovom i zauzima posebno mesto u pravoslavnom kalendaru.
Sveti apostol Petar, čije je prvobitno ime bilo Simeon, po zanimanju je bio ribar. U Jevanđelju je ostao upamćen kao prvi među apostolima koji je ispovedio veru u Hrista rekavši: “Ti si Hristos, Sin Boga živoga.” Predanje kaže da je činio brojna čuda, isceljivao bolesne, vaskrsavao mrtve, a verovalo se da su se ljudi isceljivali čak i od njegove senke.
Sveti apostol Pavle rođen je u Tarsu i pre obraćenja nosio je ime Savle. U početku je bio progonitelj hrišćana, ali je nakon susreta sa Hristom postao jedan od najvećih propovednika i teologa prve hrišćanske crkve. Nakon godina propovedanja i osnivanja brojnih hrišćanskih zajednica, stradao je u Rimu za vreme cara Nerona, istog dana kada je pogubljen i apostol Petar.
Običaji i verovanja na današnji dan
Petrovdan je u Srbiji i krsna slava mnogih porodica, a u narodnoj tradiciji predstavlja važnu prekretnicu u godišnjem ciklusu. Smatra se da nakon ovog praznika leto polako ulazi u svoju drugu polovinu, pa se Petrovdan često povezuje sa promenama u prirodi i približavanjem jeseni.
Da li žene moraju da nose maramu u crkvi Foto: Shutterstock
Ovaj praznik prate brojni narodni običaji. U mnogim krajevima Srbije organizuju se sabori, dok se uoči Petrovdana pale lile odnosno baklje napravljene od kore divlje trešnje ili breze ispunjene slamom. Deca ih pale i obilaze dvorišta, torove i njive, a ovaj običaj simbolično podseća na stradanje prvih hrišćana.
Nekada je bio običaj da se rano ujutru stoka prska vodom kako bi bila zdrava tokom cele godine, dok su čobani pleli vence i stavljali ih životinjama na rogove.
Veruje se da na Petrovdan ne treba raditi teške poslove u polju niti uprezati konje u kola. U pojedinim krajevima Vojvodine postojalo je verovanje da se do ovog dana jabuke ne smeju seći nožem niti bacati jedna na drugu, kako useve ne bi pogodio grad.
U nekim selima južnog Banata običaj je da se na Petrovdan komšijama dele prve jabuke za pokoj duša preminulih, dok ih ponegde vernici nose u crkvu na osvećenje.
Za prazničnu trpezu tradicionalno se priprema “petrovača”, kolač sa jabukama koji je jedan od prepoznatljivih simbola Petrovdana i običaj koji se u mnogim porodicama čuva i danas.
Kurir.rs