TRAMPOVU administraciju su uznemirili paneli koji su SAD nazivali pretnjom dezinformacijama.
foto: Kent NISHIMURA / AFP / Profimedia
Trampova administracija je izvršila pritisak na diplomatske zvaničnike iz EU, Kanade i Litvanije da se povuku sa međunarodne konferencije o dezinformacijama nakon što su organizatori najavili panele upozoravajuće na pretnju koju predstavljaju američki vladini zvaničnici i uticaj zemlje u širem smislu, prema delovima depeše Stejt departmenta koju je video POLITIKO.
Konferencija pod nazivom #Disinfo2026 obuhvatila je sesije u kojima su SAD opisane kao akter „manipulacije i mešanja stranih informacija “ , ili „FIMI“, što je smetalo Trampovoj administraciji, prema depeši. Konferencija se održava u sredu i četvrtak u Viljnusu, glavnom gradu Litvanije.
Stejt department je zatražio od američkih ambasada u nekoliko evropskih zemalja i EU da izraze zabrinutost Vašingtona i „procene“ da li se vlade učesnice konferencije slažu sa tim da se SAD okarakterišu kao FIMI akter, navodi se u depeši.
FIMI je termin EU koji se koristi za opisivanje aktivnosti koje pokušavaju da iskrive javne informacije, kao što je širenje dezinformacija na mreži, obično od strane stranih aktera poput Rusije.
The Trump administration pressured several countries to withdraw their sponsorship of a major European disinformation conference in Lithuania. The EU, Lithuania and Canada subsequently withdrew their official support after U.S. officials objected to a panel examining the U.S. as a potential source of disinformation in Europe. Their logos were removed from conference materials just days before the event. All three said parts of the program did not reflect their official positions. The EU continues to fund the conference despite withdrawing its official sponsorship, while France maintained its support. Source: The Guardian — Clash Report (@clashreport) October 7, 2026
Konferencija poistovećuje SAD sa „stranim protivnicima poput Rusije i Kine“, što je „lažna ekvivalencija“ koja „prikriva obim i prirodu ruskog i kineskog mešanja u naše demokratije“, navodi se u depeši.
Zahtev za demarš izgleda kao neobičan pokušaj administracije da iskoristi pritisak savezničkih vlada kako bi ućutkala kritike evropskih građana i Amerikanaca u inostranstvu (tri američka državljanina pojavila su se na jednom od panela koji su podstakli depešu).
Takođe označava ubrzanje višegodišnje kampanje pritiska Trampove administracije na kontinentu, koja uključuje kritike SAD zbog percipirane cenzure EU.
Među primaocima telegramskog izveštaja bile su američke ambasade u Francuskoj, Norveškoj, Rumuniji i Poljskoj.
Ambasadama je rečeno da svojim domaćinima prenesu – usmeno, a ne pismeno – da SAD nisu zadovoljne panelima o američkim dezinformacijama, prema telegramu i navodima američkog zvaničnika, kome je, kao i drugima, zagarantovana anonimnost jer nisu bili ovlašćeni da razgovaraju o situaciji.
Jedan od tih panela, pod nazivom „SAD kao pretnja FIMI-ju: priznati, prilagoditi se, odbiti“ učestvovao je u učešću dva američka istraživača i bivšeg zvaničnika CIA-e, a razmatrao je kako su SAD postale dezinformaciona pretnja Evropi.
Drugi, pod nazivom „Pod napadom: Kako se zajednica za borbu protiv dezinformacija nosi sa pritiskom vlade SAD“, zamoljen je od pravnih stručnjaka da se izjasne o pretnji zabrana putovanja evropskih ličnosti koje je uvela vlada SAD.
Stejt department je zatražio od nekih od tih zemalja – ali ne od svih – da razmotre učešće na događaju, rekao je američki zvaničnik upoznat sa depešom, koja je stigla iz kancelarije državnog sekretara.
Zvaničnici iz Norveške, Rumunije i Poljske i dalje se pojavljuju na dnevnom redu konferencije.
Portparolki ministarstava spoljnih poslova Norveške, Rumunije i Poljske nisu odgovorili na zahtev za komentar.
It’s odd to be an American speaker at #disinfo2026 after the US government has pressured its allies to drop support … while I’d conservatively say half of what I’ve heard on panels concerns *Russian* disinformation 🤔 https://t.co/xMsHumq0JD — Mike Wendling (@mwendling) October 8, 2026
Američki zvaničnici su takođe kontaktirali francusko Ministarstvo spoljnih poslova, ali se ono nije povuklo sa konferencije.
Trampova administracija i njeni saveznici su više puta pokušavali da izvrše pritisak na saveznike iz EU da se usklade sa standardima slobode govora Vašingtona, koje neki u Evropi smatraju preširoko definisanim.
Ovi napori su uključivali javnu kritiku , lobiranje iza zatvorenih vrata protiv zakona EU i vizna ograničenja za Evropljane.
Na domaćem planu, administracija je raspustila organizacije američke vlade koje se bore protiv dezinformacija, uključujući Stejt department i Ministarstvo za unutrašnju bezbednost.
Republikanci su takođe izrazili negodovanje zbog nekih evropskih zakona koji primoravaju platforme društvenih medija da budu aktivnije u borbi protiv lažnih informacija na mreži, kao što su zakoni koji zahtevaju proveru starosti za potencijalno štetan sadržaj, što neki smatraju cenzurom.
From #Disinfo2026, some government sponsors of the conference are hidden with white stickers under the pressure of the US Government, which does not like we talk about misinformation and FIMI when it is from US state. Full coverage of this story, https://t.co/KwFNyzRQA9 https://t.co/t5QXkudU4O — Raphaël Troncy (@rtroncy) October 8, 2026
Kanada i Litvanija su od ponedeljka zatražile od organizatora da uklone logotipe njihovih ministarstava sa materijala konferencije, prema rečima jednog učesnika konferencije , a Evropska služba za spoljne poslove je usledila u utorak.
Evropski novinski sajt Reporter je prvi izvestio o uklanjanju logotipa ministarstava spoljnih poslova.
– Meni se čini veoma čudnom reakcijom Stejt departmenta na konferenciju istraživača koji koriste naša prava na slobodu govora iz Prvog amandmana da bi razgovarali o tome kako zaustaviti laži i manipulacije koje potkopavaju demokratiju i štete našim porodicama i našoj deci – rekao je Adam Fivenson , koji radi za Centar za bezbednost, inovacije i nove tehnologije na Američkom univerzitetu i bio je na jednom od panela sa kojima se Trampova administracija suočila. Ovaj panel je ipak održan po planu.
U depeši se takođe navodi da su se visoki zvaničnici odeljenja za globalnu javnu diplomatiju Stejt departmenta direktno obratili kanadskim zvaničnicima kako bi izrazili frustracije učešćem Otave na konferenciji.
Ovaj deo Stejt departmenta, kojim rukovodi Sara Rodžers , bavi se aspektima diplomatije okrenutim ka javnosti, a koji imaju za cilj izgradnju podrške za ciljeve SAD među stranim stanovništvom.
Na zahtev za komentar, Stejt department je u saopštenju naveo: „Iako nismo u mogućnosti da komentarišemo detalje diplomatskih razgovora, ne bi trebalo da bude iznenađenje što su se zemlje otarasile ove konferencije nakon što su saznale da je SAD označena kao ‘pretnja FIMI’. Označavanje Sjedinjenih Država kao ‘pretnja FIMI’ – termin koji je obično rezervisan za opisivanje operacija uticaja protivnika – potkopava zajedničke ciljeve i trebalo bi da alarmira sve uključene.“
The Trump administration pressured Lithuania, Canada, and the European Union to withdraw their official support for the Disinfo2026 conference in Vilnius after objecting to a panel examining the U.S. as a potential source of disinformation in Europe, according to The Guardian. All three subsequently removed their sponsorship, with their logos covered by white stickers on conference materials just days before the event. Lithuania canceled its participation, while Canada reduced its involvement in certain discussions. Internal State Department documents show U.S. officials thanking Lithuania for taking Washington’s concerns seriously. The disputed panel, titled “USA as a FIMI threat: adapt, acknowledge, push back,” examined how Europe could respond to alleged American information manipulation and interference. The EU said the panel’s framing did not reflect its official position on the United States, although it continues to fund the conference despite withdrawing its sponsorship. France remains the event’s only listed main supporter. — Tabz (@TabzLIVE) October 8, 2026
Nakon razgovora sa američkim zvaničnicima, Kanada i Litvanija su povukle svoju podršku sa konferencije, što znači da se ne pojavljuju na panelima ili u materijalima konferencije. Služba za spoljne poslove EU, njeno diplomatsko krilo, takođe je uklonjena iz zvaničnog programa.
Slike koje je pregledao POLITIKO prikazuju transparente konferencije sa logotipima svih kanadskih, litvanskih i diplomatskih službi EU. Francuska ostaje jedini „glavni podržavalac“.
Portparoli Evropske službe za spoljne poslove (EEAS) i Ministarstva spoljnih poslova Litvanije rekli su da su se povukli jer se neki od programa konferencije nisu poklapali sa njihovim zvaničnim stavovima, mada nisu precizirali koji su to stavovi.
Depeša jasnije razdvaja angažman SAD sa Litvanijom i Kanadom i njihovu odluku da povuku javnu podršku za konferenciju.
Nakon razgovora sa lokalnom ambasadom SAD, „ministar spoljnih poslova Litvanije Kestutis Budris izjavio je da sesije usmerene na SAD ne predstavljaju stavove litvanske vlade i obavezao se da niko iz Ministarstva spoljnih poslova Litvanije neće učestvovati“, navodi se u depeši.
(Politiko)
