DOK se različita nacionalna obeležja predstavljaju kao izraz različitosti, postavlja se pitanje zbog čega je upravo pridev „srpski“ postao sporan kada je reč o institucijama u Srbiji.
Foto: Printskrin/24 Sedam
Nova objava naloga „ETF Blokada“ otvorila je pitanje koje daleko prevazilazi nazive sportskih saveza – zašto se pridev „srpski“ predstavlja kao nešto što navodno isključuje druge građane Srbije?
Nalog „ETF Blokada“ objavio je poruku u kojoj problematizuje promenu naziva pojedinih nacionalnih sportskih saveza, odnosno korišćenje prideva „srpski“ umesto formulacije „Srbije“.
U objavi se navodi:
„Rukometni savez Srbije postao Srpski rukometni savez. Vaterpolo savez Srbije postao Srpski vaterpolo savez. Bokserski savez Srbije postao Srpski bokserski savez.“
Autori potom podsećaju da je Republika Srbija država srpskog naroda i svih građana koji u njoj žive, nabrajajući pripadnike nacionalnih manjina, uz poruku da su to „i VAŠI savezi“.
Međutim, upravo takva argumentacija otvara sasvim logično pitanje: zašto bi pridev „srpski“ značio da neki sportski savez ne pripada svim građanima Srbije?
Šta im zapravo smeta – reč ili ono što ona predstavlja?
Korišćenje prideva „srpski“ samo po sebi ne oduzima nijednom građaninu Srbije pravo da navija za reprezentaciju, bude sportista, član saveza ili da Srbiju doživljava kao svoju državu.
Zato se nameće pitanje šta je zapravo sporno u tome da institucije i organizacije u Srbiji nose odrednicu „srpski“.
Da li je problem jedna reč ili ono što ta reč predstavlja – Srbiju, njen većinski narod, istoriju i nacionalni identitet?
Posebno je upadljivo što se u delu blokaderskog pokreta insistiranje na srpskom nacionalnom identitetu često predstavlja kao nešto problematično, dok se istovremeno na protestima mogu videti različita nacionalna i regionalna obeležja, uključujući albanske i sandžačke zastave.
Ako različiti identiteti i simboli imaju pravo da budu javno istaknuti, zbog čega bi upravo srpski identitet u Srbiji morao da bude predmet posebnog opravdavanja?
Kada je „hrvatski“ to je normalno, zašto bi „srpski“ bio problem?
Dovoljno je pogledati zemlje u okruženju.
U Hrvatskoj postoje nazivi poput Hrvatskog nogometnog saveza, Hrvatskog rukometnog saveza i Hrvatskog vaterpolskog saveza. Pridev „hrvatski“ tamo se podrazumeva kao nacionalna odrednica i ne znači da pripadnici manjinskih zajednica nisu građani Hrvatske ili da ne mogu biti deo tamošnjeg sporta.
Zašto bi onda u Srbiji trebalo da važe drugačiji kriterijumi?
Ako je potpuno legitimno da jedna država svoje nacionalne institucije označava pridevom izvedenim iz imena većinskog naroda i države, onda korišćenje prideva „srpski“ ne bi trebalo automatski predstavljati kao poruku isključivanja.
Srbija pripada svim njenim građanima – ali ne mora da se odrekne svog identiteta
Srbija jeste država u kojoj zajedno žive Srbi, Mađari, Bošnjaci, Romi, Hrvati, Albanci, Rusini, Slovaci, Rumuni, Bugari, Makedonci, Vlasi i pripadnici brojnih drugih zajednica.
Njihova prava i pripadnost državi ne postaju ništa manji zato što neka nacionalna sportska organizacija u svom nazivu ima pridev „srpski“.
Naprotiv, moguće je istovremeno poštovati svaku nacionalnu manjinu i negovati srpski nacionalni identitet. Te dve stvari nisu suprotstavljene.
Zato je opasno stvarati atmosferu u kojoj se sama reč „srpski“ tretira kao nešto što zahteva objašnjenje ili izvinjenje.
U sopstvenoj zemlji srpski identitet ne može i ne sme biti predstavljen kao nešto čega bi građani trebalo da se stide.
(24 Sedam)