Srbin koji je Srbe slao nacistima na streljanje: Misteriozna smrt zločinca Marisava Petrovića u Minhenu

U konjušnicama i objektima Artiljerijske kasarne u sklopu Vojno-tehničkog zavoda, prepunim zbunjenih, zbijenih i uplašenih Kragujevčana, nemački vojnici su započeli da odvajaju one koji bi mogli da budu oslobođeni. Te jezive i krvave jeseni za Srbe i Srbiju – to je značilo nadu za život. Kada su došli do profesora Miloja Pavlovića, pojavio se Marisav Petrović, Ljotićev komandant i optužio ga, navodi Staniša Brkić u knjizi “Ime i broj”, da je učenike vaspitavao u komunističkom duhu. Pavlović je narednog dana, 21. oktobra 1941. godine, streljan.

Čovek koji je obrazovao generacije učenika ostao je među osuđenima na smrt zbog čoveka koji je imao završenu samo osnovnu školu, odnosno svega četiri razreda, i čija je sila počivala na služenju okupatoru.

Marisav Petrović rođen je 1896. godine u Gradcu kod Batočine. Bio je vatreni sledbenik Dimitrija Ljotića. Pod nemačkom okupacijom postao je komandant Petog dobrovoljačkog odreda.

Dobio je oružje, ljude i moć. Sebe je video kao gospodara života i smrti.

Pripadnici njegovog odreda pomagali su nacistima u hapšenju građana Kragujevca. Ljotićeve dobrovoljce okupator je snabdevao oružjem, uniformama i hranom, a izdržavala ih je i Nedićeva kolaboracionistička uprava.

Brkić opisuje kako je sa pištoljem u ruci ušao u kragujevačku opštinu, pohapsio službenike i postavio svoje ljude.

Nemačka odmazda 100 za jednoga

Nemački general Franc Beme izdao je 10. oktobra 1941. naređenje o streljanju stotinu Srba za jednog ubijenog i pedeset za ranjenog nemačkog vojnika. Za zločinačku odmazdu u Kragujevcu povod su bili gubici u borbama sa partizanima i četnicima na putu prema Gornjem Milanovcu – deset mrtvih i 26 ranjenih nemačkih vojnika.

Po toj nacističkoj računici trebalo je ubiti 2.300 ljudi.

Prva hapšenja počela su 18. oktobra. Narednog dana Nemci su streljali stanovnike Grošnice, Maršića i Mečkovca, današnjeg Ilićeva. Uveče je zabranjen izlazak iz Kragujevca, dok je ulazak ostao dopušten. Tako su u grad mogli da uđu i ljudi iz okolnih mesta koji nisu ni slutili šta ih čeka.

Masovna racija usledila je 20. oktobra. Narod je odvođen sa radnih mesta, iz domova, škola…

Petrović i njegovi ljudi učestvovali su kako u prikupljanju tako i u izdvajanju pojedinih njima bitnim zatočenika. Postoje svedočenja kako su među oslobođenima bile pristalice njihovog pokreta, ali i pojedini gimnazijalci.

Ujutru 21. oktobra počelo je izvođenje grupa na streljanje. Nemački vojnici ubijali su od sedam ujutru do približno dva posle podne. U trodnevnom zločinu u Kragujevcu i okolini stradalo je približno 3.000 ljudi. Među žrtvama krvavog kragujevačkog oktobra bilo je 40 dece uzrasta od 11 do 15 godina i 261 mladić srednjoškolskog uzrasta.

Bekstvo u Minhen i predanja o nasilnoj smrti

Marisav Petrović je pred kraj rata napustio zemlju. Živeo je u Minhenu, gde je umro 1974. godine, više od tri decenije posle zločina.

O njegovom kraju prenošene su i priče o nasilnoj smrti. Među njima izdvajaju se dve – da ga je na kućnom pragu satarom ubio pripadnik jugoslovenske tajne službe, dok se u njegovom rodnom selu govorilo da ga je u pravoslavnoj crkvi sekirom usmrtio potomak nekoga od stradalih.

Profesoru Miloju Pavloviću Nemci su pred streljačkim strojem još jednom ponudili da ode svojoj kući, ali on je ostao uz đake prkosno izgovorivši: “Pucajte, ja i sada držim čas!”. Bio je častan čovek, izuzetno visokih moralnih načela. Petrović je bio sve suprotno tome.