SARAJEVO bi uskoro moglo da dobije spomenik posvećen Kulinu banu?!
Foto Arhiva
To je najavljeno, nedavno, povodom tzv. Dana bosanske pismenosti, koji zvanično Sarajevo svake godine obeležava 29. avgusta na dan kada je pre 837 godina nastala Povelja Kulina bana – dokument napisan na ćirilici koji celokupna filološka nauka smatra spomenikom srpskog jezika i kulture.
To, međutim, ne sprečava Bošnjake da Povelju falsifikuju i predstavljaju kao – rodni list Bosne. Svake godine, krajem avgusta, pokreće se neka inicijativa kojom Sarajevo dokazuje da je Povelja “jedan od najstarijih sačuvanih državnih diplomatskih dokumenata srednjovekovne bosanske države, te da je pisana narodnim bosanskim jezikom i bosanskim pismom toga vremena”. Prošle godine su ovaj dokument dostavili kanadskom Institutu za istraživanje genocida, poznatom po izrazito antisrpskim stavovima, koji je naveo da je namera da Kanađani što više znaju o Povelji Kulina bana, jer je to “najbolje sredstvo borbe protiv onih koji osporavaju državnost BiH i postojanje bosanskog jezika”.
Bosna bila srpska država
I BOŠNjAČKI akademik Suad Kurtćehajić priznao je da je srednjovekovna Bosna bila – srpska država.
– Bosna se prvi put pominje sredinom 10. veka kao mala srpska zemlja u delu Konstatina Porfirogenita, a tako se nazivao prostor od Sarajeva do Visokog, dakle to nije ova današnja Bosna – naveo je Kurtćehajić.
Ove godine na red je došao i spomenik Kulnu banu, pa je predstavljen projekat spomenika “Kulin, ban bosanski”, čiji je autor akademski kipar Adis Lukač i koji bi trebalo da bude postavljen kod Zemljaskog muzeja u Sarajevu.
– Želimo da stvorimo trajni spomenik i bosanskom jeziku i pisanoj tradiciji na bosanskom jeziku i bosanskohercegovačkoj državnosti, bosanskom srednjovekovlju, svim onim našim korenima i vezama između nas – poručuju iz Sarajeva.
Foto Arhiva
Međutim, celokupna filološka nauka tvrdi suprotno od bošljačkih zvaničnika i Povelju Kulina bana koja je pisana ćiriličnim, a ne bosanskim pismom, smatra – spomenikom srpskog jezika.
I to tvrde ne samo srpski filolozi, nego je, na primer, i čuveni bečki slavista Vatroslav Jagić napisao: “Listina Kulina bana od godine 1189. prvo je i najstarije što bi pisano ćirilicom, a srbskim jezikom”.
A srpski istoričari i lingvisti postavili su pitanje:
– Kako dokument koji počinje rečima “U ime Oca i Sina”, a ne sa “Alahu ekber” – može biti rodni list Bosne?
Naši sagovornici pojašnjavaju da je “U ime Oca, Sina, Svetog duha” Kulin ban obećao Dubrovčanima slobodu kretanja na teritoriji Bosne, oslobodivši ih plaćanja carine ovim dokumentom, a reči je ispisao srpski pisar Radoje.
– Povelja ima najveći značaj za narod čiji je spomenik jezika i kulture – srpski, zatim, šire, kao spomenik slovenske pismenosti i, na kraju, to je značajan spomenik u riznici evropske i svetske baštine – kažu sagovornici “Novosti”.
Da Bošnjaci u Sarajevu pokušajima da Kulina bana i njegovu povelju predstave kao dokaz bosanske državnosti, jezika i pismenosti, uporno i krupno krivotvore i prisvajaju srpsku srednjovekovnu bosansku državu sa vladarima, srpskim jezikom i celokupnom baštinom, smatra lingvista i predsednik Odbora za standardizaciju srpskog jezika prof. dr Sreto Tanasić.
Pomešali datume
PREMA Tanasićevim rečima, Bošnjaci su se postarali da stvar bude apsurdnija, obeležavajući nastanak Kulinove povelje 29. avgusta po novom kalendaru.
– Ovi falsifikatori u Sarajevu ne znaju ni kada je povelja nastala, jer u dokumentu piše da je napisana 29. avgusta, na Usekovanje glave Jovana Krstitelja po starom crkvenom računanju vremena, a to se po novom računanju obeležava 11. septembra – pojašava i ovaj detalj Tanasić.
– Povelja Kulina bana, od kada je otkrivena u Dubrovačkom arhivu, u naučnim krugovima, i ne samo srpskim, nedvosmisleno je smatrana za srpski spomenik pismenosti, ali Bošnjaci pribegavaju prisvajanju tuđe baštine jer nemaju čime da podrže željenu sliku o sebi – kaže naš sagovornik. – U nauci nikada nije bilo sporno da je Bosna bila srpska država o čemu svedoče istorijski dokumenti. Samo godinu dana pre nastanka ove povelje, 1188. godine rimski papa u pismu dubrovačkom nadbiskupu Bosnu naziva “srpskim kraljevstvom”, a taj naziv koristi se u nizu papskih povelja između 1187. i polovine 13. veka. Nisu pape bile neobaveštene ili to krivotvorile u korist Srba.
Tanasić ukazuje da je Povelja (zakletva) Kulina bana napisana na latinskom jeziku i na srpskom jeziku i ćirilicom, koja je u to vreme bila zvanično pismo srpskog jezika u srednjovekovnoj Bosni.
Foto Arhiva
– U pitanju je čist srpski jezik, starosrpski jezik, i to štokavska norma, kakva je korišćena i u jeziku povelja koje su slate iz Raške u Dubrovnik – pojašnjava on. – U pogledu jezika, pisma i pravopisa Kulinovoj povelji identična je Prva osnivačka povelja manastira Hilandar izdata od monaha Simeona, ranije velikog župana Stefana Nemanje, na Svetoj Gori desetak godina kasnije.
On podseća i da je sestra Kulina bana bila udata za brata Stefana Nemanje, kneza Miroslava, za koga je pisano Miroslavljevo jevanđelje, biser srpske srednjovekovne pisane baštine.
– Nije čudo što svojataju i to jevanđelje, eto tako – preko rodbinskih veza – kaže Tanasić.
On podseća da Kulinova povelja počinje sa “U ime Oca i Sina i Svetog duha”, te da je tako ban i završava – prizivanjem Boga i držeći Sveto Jevanđelje, što je formula koju poznaju i drugi srpski pisani spomenici toga perioda, zasnovani na istočnohrišćanskim duhovnim temeljima, na kojim je izgrađivan srpski kulturni obrazac.
– Nismo znali da se i bošnjačka duhovnost zasniva na istim tim istočnohrišćanskim temeljima. Ili se bošnjačkim falsifikatorima ovo učinilo, ipak, previše pa još i nepodobnim, pa često izostavljaju te delove – naglašava Tanasić.
Klikni na zvezdicu u gornjem desnom uglu i zaprati Novosti na Google News platformi
