JEZIVA MAPA UMIRANJA OD RAKA Najnoviji podaci “Batuta”: Gde tačno i od kog karcinoma se najviše umire u Srbiji, DETALJNO

Broj umrlih od raka u Srbiji je u 2024. godini porastao u odnosu na 2023. godinu pokazuju najnoviji podaci o malignim bolestima u našoj zemlji.

Poslednji izveštaj Instituta za javno zdravlje Srbije “Dr Milan Jovanović Batut” pokazuje da su u 2024. godini maligne bolesti odnele 20.314 života, što je za 61 osobu više u odnosu na 2023. godinu, a taj porast pripisuje se porastu umiranja žena.

Pre dve godine u Srbiji je od raka preminulo 10.967 muškaraca i 9.347 žena. Ubedljivo najviše života uzeo je rak pluća i bronha, a zatim rak debelog creva i rektuma, rak dojke i rak prostate.

U ovim delovima Srbije se najviše umire od raka

Najveća smrtnost u odnosu na broj stanovnika bila je u okruzima u Vojvodini i u Istočnoj Srbiji.

Međutim, zbog najveće koncentracije stanovništva, ukupan broj smrtnih slučajeva je najviši u najnaseljenijim sredinama. S tim u vezi, najviše preminulih je u Beogradskom regionu, gde je tokom godine registrovano 2.625 umrlih muškaraca i 2.588 umrlih žena.

Nakon Beograda, najveći broj smrtnih ishoda beleži se u Južnobačkoj oblasti, sa 935 preminulih muškaraca i 884 preminule žene.

S obzirom na sve ovo, iako Beogradski i Južnobački okrug imaju najveći broj smrtnih slučajeva zbog velike gustine naseljenosti, stanovništvo Južnobanatskog, Zapadnobačkog i Zaječarskog okruga ima statistički najveći rizik od umiranja od malignih bolesti kada se posmatra proporcionalno njihovom broju stanovnika.

Vodeći uzroci smrtnosti po polu

U 2024. godini od raka je preminulo 10.967 muškaraca a najčešći uzroci su bili:

• Rak pluća i bronha – 2.998 preminulih, što čini čak 27,3 odsto svih smrtnih slučajeva od raka kod muškaraca.
• Rak debelog creva i rektuma – 1.570 preminulih (14,3 odsto).
• Rak prostate – 1.059 preminulih (9,7 odsto).
• Rak pankreasa – 623 preminula (5,7 odsto).
• Rak mokraćne bešike – 494 preminula (4,3 odsto).

Najnovija statistika “Batuta” pokazuje da je u 2024. godini od raka umrlo 9.347 žena, kao i da je prvi put posle 8 godina rak pluća vodeći uzrok smrti a ne rak dojke.

Tako su sada vodeće vrste raka kod žena:

• Rak pluća i bronha – 1.844 preminule žene, što čini 19,7 odsto svih smrtnih slučajeva od maligniteta kod žena
• Rak dojke – 1.700 preminulih (18,2 odsto)
• Rak debelog creva i rektuma – 973 preminule (10,4 odsto).
• Rak pankreasa – 588 preminulih (6,3 odsto).
• Rak jajnika (ovarijuma) – 430 preminulih (4,6 odsto).

Umiranje od raka po polu i mestu

Umiranje muškaraca od raka po okruzima

Najviša stopa umiranja muškaraca od raka zabeležena je u:

• Južnobanatskoj oblasti – 435,4 preminula na 100.000 muškaraca
• Zaječarska oblast – 433,6 na 100.000 muškaraca
• Zapadnobačka – 421,2 na 100.000 muškaraca
• Severnobačka oblast – 380,8 na 100.000 muškaraca

Umiranje žena od raka po okruzima

Najviša stopa umiranja žena beleži se u:

• Zapadnobačka oblast – 364,6 preminulih na 100.000 žena
• Južnobanatska oblast – 363,7 na 100.000 žena
• Severnobačka oblast – 362,9 žena
• Zaječarska oblast – 349 žena.

Vodeći uzroci smrti u okruzima u kojima se najviše umire od raka

Najčešći uzroci smrtnosti od malignih tumora u ovim okruzima u 2024. godini se poklapaju sa opštim nacionalnim trendom. Ubedljivo najviše života odnose rak pluća i bronha, rak debelog creva i rektuma, rak dojke i rak prostate.

Vodeće vrste raka za oba pola po okruzima:

Beogradski region

Najviše pacijenata umrlo je od:

• Raka pluća i bronha – 1.327 preminulih (751 muškarac i 576 žena)
• Raka debelog creva i rektuma – 640 preminulih (363 muškarca i 277 žena)
• Raka dojke – 446 preminulih žena
• Raka pankreasa – 312 preminulih (137 muškaraca i 175 žena)
• Raka prostate – 292 preminula muškarca.
• Raka želuca – 193 preminula (122 muškarca i 71 žena).

Zapadnobački okrug

U ovom okrugu najviše smrtnih slučajeva uzrokovao je:

• Rak pluća i bronha – 148 preminulih (92 muškarca i 56 žena)
• Rak debelog creva i rektuma – 86 preminulih (50 muškaraca i 36 žena)
• Rak dojke – 54 preminule žene
• Rak pankreasa – 32 preminula (19 muškaraca i 13 žena)
• Rak prostate – 23 preminula muškarca.

Južnobačka oblast

Prema podacima prikazanim u tabelama mortaliteta za ovaj okrug, vodeći uzroci smrti od raka u 2024. godni bili su:

• Rak pluća i bronha – 130 preminulih (87 muškaraca i 43 žene)
• Rak debelog creva i rektuma – 62 preminula (39 muškaraca i 23 žene)
• Rak pankreasa – 39 preminulih (19 muškaraca i 20 žena)
• Rak dojke – 37 preminulih žena
• Rak prostate – 25 preminulih muškaraca.

Južnobanatski okrug

U ovom okrugu statistika pokazuje da je najviše pacijenata umrlo od:

• Raka pluća i bronha – 114 preminulih (74 muškarca i 40 žena)
• Raka debelog creva i rektuma – 60 preminulih (32 muškarca i 28 žena)
• Raka dojke – 46 preminulih žena
• Raka prostate – 23 preminula muškarca
• Raka pankreasa – 21 preminuli (10 muškaraca i 11 žena).

Zaječarski okrug

• Rak pluća i bronha – 84 preminula (57 muškaraca i 27 žena)
• Rak debelog creva i rektuma – 43 preminula (21 muškarac i 22 žene)
• Rak dojke – 27 preminulih žena.
• Rak pankreasa – 19 preminulih (9 muškaraca i 10 žena)
• Rak prostate – 16 preminulih muškaraca
• Rak želuca – 16 preminulih (11 muškaraca i 5 žena).

Obolevanje od raka po okruzima

Kada je reč o obolevanju od raka, ubedljivo najviše stope obolevanja beleže se u Južnobanatskoj oblasti, i to kod oba pola.

Okruzi u kojima su najviše stope obolelih muškaraca:

• Južnobanatski okrug – 959,7 obolelih na 100.000 muškaraca
• Južnobački okrug – 877,0
• Pčinjski okrug – 872,2

Okruzi u kojima su najviše stope obolelih žena:

• Južnobanatski okrug – 884,0 obolelih na 100.000 žena
• Zapadnobački okrug – 775,8
• Severnobački okrug – 773,5.

Kada se gleda ukupan broj novodijagnostikovanih slučajeva, zbog najveće koncentracije stanovništva prednjače najveći gradovi.

Najveći broj novoobolelih, naime, beleži se u Beogradskom regionu, gde je tokom godine registrovan 4.981 novooboleli muškarac i 4.904 novoobolele žene. Sledi Južnobačka oblast sa 1.676 novoobolelih muškaraca i 1.582 novoobolele žene.

Muškarci su najviše obolevali od:

1. rak pluća i bronha – 4.246 obolela muškarca
2. kolorektalni karcinom (rak debelog creva i rak rektuma) – 3.271 mušakarac oboleo
3. rak prostate – otkriven kod 2.704 muškaraca
4. rak mokraćne bešike – otkriven kod 1786 muškaraca
5. rak pankreasa – otkriven kod 741 muškarca

Žene su najviše obolevale od:

1. rak dojke – dijagnostikovan kod 4.544 žene
2. rak pluća i bronha – otkriven kod 2.178 žena
3. rak debelog creva i rektuma – otkriven kod 2077 žena
4. rak grlića materice – dijagnostikovan kod 1048 žena
5. rak materice – otkriven kod 1042 žene.

Struktura obolevanja i umiranja prema godinama ostala je gotovo identična. Maligni tumori dominantno pogađaju stariju populaciju. Najveći procenat novih obolelih i umrlih i u 2023. i u 2024. godini, kod oba pola pripada uzrasnoj grupi od 65 do 74 godine, uz visoke procente kod starijih od 75 godina.