PRONAĐEN IZGUBLJENI GRAD?! Postojao je samo u zapisima, tražili su ga na 20 lokacija, a bio je svima PRED NOSOM

Više od 1.000 godina jedan od najpoznatijih gradova srednjovekovne Španije opstajao je uglavnom u pisanim izvorima. Hroničari su ga opisivali kao blistav, politički dominantan. Naučnici su polemisali o njegovoj lokaciji, ali iskopavanja nikada nisu pružila konačni dokaz. Nova istraživanja, međutim, ukazuju na to da izgubljeni grad Madinat al Zahira možda sve vreme leži svima ispred nosa – ispod obradivih površina istočno od Kordobe.

Nova teorija započela je analizom pejzaža. Mapiranje LiDAR tehnologijom u visokoj rezoluciji otkrilo je obrasce u reljefu koji podsećaju na zatrpanu arhitekturu. Slične LiDAR metode već su pomogle u identifikaciji stotina prethodno nepoznatih arheoloških lokaliteta širom južne Španije, što povećava poverenje u pouzdanost tehnologije.

Novi nalazi ponovo su pokrenuli jednu od najdugotrajnijih rasprava o lokaciji izgubljenog grada u islamskoj arheologiji, piše Aol.com.

Jedna palata je opstala, druga je nestala

Madinat al Zahira izgrađen je krajem 10. veka pod vlašću Almanzora, dominantne političke i vojne ličnosti Al Andalusa (muslimanske Španije). Upravo u za vreme njegove vladavine Mauri stekli vrhunac vrhunac teritorijalne ekspanzije, moći i uticaja u Iberiji.

Istorijski izvori opisuju monumentalnu administrativnu prestonicu, osmišljenu da parira Madinat al Zahri, dobro očuvanom gradu-palati zapadno od Kordobe u Andaluziji. U to vreme veliki građevinski poduhvati nisu bili samo u praktičnoj funkciji, već su služili i kao politička poruka. Urbanistički dizajn odražavao je stabilnost, kontrolu i legitimitet.

Ali, za razliku od Madinat al Zahre, od koje su ostale vidne ruševine, Madinat al Zahira je skoro potpuno nestala nakon građanskog rata početkom 11. veka. Objekti su verovatno razgrađeni radi ponovne upotrebe materijala. Tokom generacija grad je iščezao iz okoline i preživeo je uglavnom u istorijskim tekstovima.

Vremenom je, kako navodi AOL, izneto više od 20 teorija o njegovoj lokaciji, ali nijedna nije dovela do merljive arheološke potvrde.

Razotkriveni obrasci

Nedavno istraživanje, koje je predvodio arheolog sa Univerziteta Kordoba Antonio Monteroso Čeka, fokusiralo se na područje blizu brda Pendoliljas, oko 12 kilometara istočno od Kordobe. Istraživači su analizirali LiDAR podatke sa Nacionalnog geografskog instituta Španije, što je omogućilo detaljno digitalno mapiranje terena.

Analiza je otkrila duge, linearne anomalije, koje se protežu više od 1.200 metara. Oblici ne odgovaraju prirodnoj eroziji niti geološkim slojevima. Umesto toga, podsećaju na zatrpane strukturalne ostatke.

Obrasci ukazuju na plansku gradnju, uključujući:

• pravougaone i kvadratne temelje
• terasaste strukture prilagođene brdovitom terenu
• delove planirane ulične mreže

Mapirana površina pokriva oko 120 hektara – mera koja približno odgovara razmerama Madinat al Zahre.

Kraljevski pašnjak

Istorijska dokumentacija dodatno osvetljava nalaze sa terena, pokazujući da je isto zemljište kasnije služilo kao kraljevski pašnjak. Do 15. veka je bilo povezano sa upravljanjem kraljevskim posedima. Tokom vladavine Filipa II, područje je postalo deo španskih Kraljevskih ergela.

Kako ukazuje AOL, kad je područje pod dugotrajnom kontrolom kralja ili države, velika izgradnja je često ograničena, što povećava verovatnoću da su stariji arheološki slojevi ostali netaknuti ispod površine.

A konkretno ovo zemljište je kroz više istorijskih perioda ostalo povezano sa centralizovanom vlašću, što se takođe poklapa sa opisima Madinat al Zahire kao sedišta vladajuće moći.

Da li je izgubljeni grad otkriven?

Istraživači su i dalje oprezni. Dosadašnji podaci snažno ukazuju na veliki zatrpani urbani kompleks, u skladu sa istorijskim opisima. Ali, za konačnu potvrdu neophodna su fizička iskopavanja.

Kako navodi AOL, iako taj proces može da potraje godinama – u zavisnosti od finansiranja, planova konzervacije i mera zaštite lokaliteta – istraživači su prvi put posle više od 1.000 godina usmerili pažnju na konkretan pejzaž i ako buduća iskopavanja potvrde nalaze LiDAR-a, Madinat al Zahira bi mogla ponovo da ugleda svetlost dana.

BONUS VIDEO